Ergoterapi Nedir?
Ergo kelimesi Yunanca kökenli olup ‘iş’ anlamına gelmektedir. Ergoterapi veya diğer adı ile ‘uğraşı terapisi (occupational therapy)’, uğraşı edindirme yolu ile danışanların sağlık ve iyilik hallerinde maksimum ilerlemeyi hedefleyen birey odaklı bir meslek uzmanlığıdır. Ergoterapinin temel hedefi, günlük yaşam aktivitelerine katılımını sağlamaktır. Bireylerin isteği, ihtiyaçları veya beklentileri doğrultusunda kabiliyetlerini geliştirerek ya da çevreyi düzenleyerek gerçekleştirirler. Ergoterapi, ruhsal ve fiziksel olarak kısıtlılıklara sahip olan çocuk, ergen ve yetişkin tüm bireyleri, yaşlı ve engelli hizmetlerinden, çocuklardan hastalıklara veya günlük yaşama uyum sağlamaya, sosyolojiden mimariye kadar birçok meslek grubunu kapsayan bir alandır.
Ergoterapistler psikiyatri, nöroloji, ortopedi, romatoloji, pediatri, geriatri, onkoloji, cerrahi bilimler gibi bilim dalları ile çalışabilmektedir.
Peki Türkiye’de Ergoterapist Kimdir?
22 Mayıs 2014 tarihli 29007 no’lu Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik’e göre ülkemizde ergoterapist tanımı şu şekilde verilmiştir:
- Toplumdan dışlanmış olan bireylerin yeniden topluma kazandırılması için gerekli değerlendirmeleri ve rehabilitasyon işlemlerini yönetir.
- Günlük yaşamda bağımsızlığı sağlamak adına gerekli yöntem, araç ve gereçleri belirleyerek kullanımlarını öğretir.
- Engelli bireylerin fiziksel veya zihinsel engeli sonucunda oluşan kısıtlılıklarını değerlendirir, günlük faaliyetlerini ve işlerini sürdürebilmesini sağlayacak uygulamaları yapar.
- Engelli bireylerin ev, iş ve okul ortamlarında işlevselliğini değerlendirerek performansını en üst seviyeye çıkarmak ve çevreye uyumunu sağlamak için önerilerde bulunur.
- Engelli bireylerin fiziksel, duygusal, psikososyal ve gelişimsel yeterliliklerini uygun ölçüm ve test yöntemlerini kullanarak değerlendirir.
- Bireysel veya grup olarak mesleki, eğitimsel sosyal ve sanatsal aktivitelerin kullanımı ile ilgili rehabilitasyon programları yapar ve uygular.
- Engelli bireylerin topluma katılımını etkileyen kişisel ve çevresel faktörleri değerlendirir.
- Duygu-algı-motor bütünleşme eğitimini sağlar ve bu alanda ‘Duyu bütünleme’ dediğimiz teoriyi uygulayabilir.
Ergoterapi Modelleri
Ergoterapi, kullanıldığı alanlara ve hastalıklara göre içerisinde birçok model barındırmaktadır. Onlardan bazıları şunlardır:
- Ergoterapi müdahale süreci modeli (Occupational Therapy Intervention Process Model)
- Aktivite performans süreci modeli (Occupational Performance Process Model)
- İnsan Aktivite modeli (Model of Human Occupation)
- Kanada Aktivite performansı ve katılımı modeli (Canadian Model of Occupational Performance and Engagement)
- Avusturalya Aktivite performansı modeli (Occupational Performances Model – Australia)
- Kawa (River) modeli (Kawa-River Model)
- Fonksiyonel grup modeli (Functional Group Model)
- Fonksiyonel bilgi iþleme modeli (Functional Information Processing Model)
- Biyomekanik kaynak çerçevesi modeli (Biomechanical Frame of Reference)
- Rehabilitasyon modeli (Rehabilitative Model)
- Nörofonksiyonel model (Neurofunctional Model)
- Bilişsel yetersizlik modeli (Cognitive Disabilities Model)
- Dinamik sistem modeli (Dynamic Systems Theory)
- Duyusal bütünleşme modeli (Sensory Integration Model)
- Yaşam tarzı performansı modeli (Lifestyle Performance Model)
- Hasta odaklı kaynak çerçevesi modeli (Client Centered Frame of Reference)
- Bilişsel davranışçı kaynak çerçevesi modeli (Cognitive-Behavioral Frame of Reference)
- Psikodinamik kaynak çerçevesi modeli (Psychodynamic Frame of Reference)
- İnsan performansının doğası modeli (Ecology of Human Performance Model)
- İyileşme ve kendi kendine yönetim modelleri (Recovery Models and Self-Management Models)
- Transaksiyonel model (Curtin katılım modeli, yaşam tarzı ağacı modeli, Mahidol klinik sistem modeli)
- Adli Ergoterapi Modeli (Forensic Occupational Therapy Model)