Onların Fırtınası Bizim Sakinliğimizle Buluştuğunda: Koregülasyon Sanatı
Neşeyle gülüp oynayan çocuğunuz, yakınındaki bir akranı ağlamaya başladığında hemen gözyaşlarına mı boğuldu? Bunun nedeni, yakınımızdaki insanların duygu ve davranışlarının, nasıl hissettiğimizi ve kendi duygularımıza nasıl tepki verdiğimizi doğrudan etkilemesidir. Yetişkinlerin başkalarının eylemlerinden etkilenmesi gibi, çocuklar da etraflarındaki diğer kişilerin ruh hallerini algılarlar. Ancak duyguları etkili ve verimli bir şekilde regüle etmek doğuştan gelen bir beceri değildir. Bir çocuğun büyük duygularını (nasıl hissetiğini açıklayamadığı ya da anlam veremediği duygular) yönetme kapasitesi, beyin gelişimine ve deneyimlerine bağlıdır. Bu nedenle, çocuklar kendilerini üzgün veya bunalmış hissettiklerinde, duygularını düzenlemek ve dış stres faktörlerine uygun şekilde yanıt vermek için onlara bakım verenlerden (ebeveyn, yakın akraba ya da bakıcı) yardım isterler.
Koregülasyon ne demektir ?
Koregülasyon, yetişkinler ile çocuklar arasında regülasyon (öz-düzenleme) gelişimini teşvik eden destekleyici süreçtir. Koregülasyon süreci aslında beyinde değişikliklere neden olur. Nörobilim, birisiyle birlikte koregüle olduğunuzda beyindeki ayna nöronların aktive olduğunu ve bu sayede disregüle durumdaki kişinin sizin sakinliğinizi “aynaladığını” (yansıttığını) göstermektedir. Çocuklar nasıl hissedecekleri ve tepki verecekleri konusunda ipuçları yakalamak için sürekli bizi izlerler ve içinde bulundukları durumun gerektirdiği talepleri karşılamak için için beyinlerini, bedenlerini ve duygularını regüle etme çabalarında yetişkinlerin yardımına ihtiyaç duyarlar. Dolayısıyla, küçük çocuklar kendilerini regüle etmeden önce, öncelikle çevrelerindeki yetişkinlerin, desteğine ve kendi başlarına regüle olma becerilerini geliştirmelerine yardımcı olmak gerekir.
Koregülasyon Neden Önemlidir?
Koregülasyon, çocukların kendi kendilerini nasıl düzenleyeceklerini öğrenmelerinin temelidir. Bir çocuğun biri ya da birileriyle birlikte var olduğu bir yerden bağımsız olduğu bir yere geçebilmesi için öncelikle duygusal zeka ve sosyal duygusal öğrenme süreçlerini geliştirmesi gerekir. Bakıcı koregülasyonu, çocuklara bakan yetişkinlerin (ebeveynler, öğretmenler, vb.) dışarıdan destek sağlayarak onların duygusal regülasyon oluşturmalarına olanak tanır. Bu deneyimler, çocukların güçlü duygular ve dış stres faktörleriyle başa çıkma becerilerini geliştirmeleri için yapısal iskele görevi görür.
Koregülasyonu Nasıl Destekleyebiliriz?
Çocuğunuzun regülasyon becerilerini geliştirmesine yardımcı olmanın en iyi yolu, onlara kendi başlarına kullanmayı öğrenebilecekleri sakinleştirici stratejiler ve araçları modelleyerek ve öğreterek, koregülasyonkonusunda onları desteklemektir. Yetişkinler sakin kaldığında çocuklar da sakinleşip kendilerini güvende hissedebilirler. Çocuklar sakinleştiklerinde veya sakin kaldıklarında daha iyi dinleyebilir, öğrenebilir ve etkileşime geçebilirler.
Koregülasyonu desteklemek için stratejiler ;
Çocuğunuzla Sıcak ve Pozitif Bir İlişki Kurun
- Çocuğunuz sıkıntılı veya disregüle olduğunda ona fiziksel ve duygusal rahatlık sağlayın.
- Çocuğunuzun istek ve ihtiyaçlarının sinyalini, verdiği ipuçlarını tanıyın ve bunlara yanıt verin.
- Çocuğunuzun dünyasına ilgi gösterin.
Çevreyi Düzenleyin
- Çocuğunuzun keşfetmesi ve öğrenmesi için fiziksel ve duygusal açıdan güvenli bir ortam yaratın (gerekirse duyusal desteklerin dahil edilmesi de buna dahil olabilir).
- Tutarlı rutinler sağlayın.
- Beklentileri açıkça iletin.
- Çocuğunuz bunaldığında mola vermesi için ona sakinleşme köşesi hazırlayabilirsiniz.
Ebeveyn ve çocuk arasındaki koregülasyon, özellikle bebeklik ve erken çocukluk döneminde çok önemlidir. Bebekler, kendi duygularını düzenlemek için doğrudan ebeveynlerine güvenirler. Ebeveyn, çocuğun ihtiyaçlarına duyarlı olduğunda, bebeğin stres düzeyi düşer, sakinleşir ve duygusal güvenlik sağlanır. Duygusal güvenlik, öğrenme ve gelişimin önemli bir öncüsüdür.
Kaynaklar:
Bath, H.I. (2008). Calming together: The pathway to self-control. Reclaiming Children and Youth, 16, 4. pp. 44-46. Rosanbalm, K.D., & Murray, D.W. (2017). Caregiver Co-regulation Across Development: A Practice Brief. OPRE Brief #2017-80. Washington, DC: Office of Planning, Research, and Evaluation, Administration for Children and Families, US. Department of Health and Human Services.